Shqipëria nuk është më në krizë. Shqipëria po zbrazet.
Ajo që nisi si një premtim për zhvillim – “Shqipëria 1 euro” – sot po shndërrohet në simbolin e një realiteti të hidhur: pasuritë kombëtare po kalojnë në duart e pakicës, ndërsa qytetarët largohen çdo ditë.
Ky nuk është më perceptim. Është proces.
Analistët e quajnë “Ekonomia e Shkretëtirës” – një model ku vendi varfërohet, popullsia tkurret dhe gjithçka me vlerë përqendrohet në pak duar, shpesh të lidhura me pushtetin. Kur toka, bregdeti, minierat dhe burimet natyrore kalojnë nga pronë publike në interesa private, shteti pushon së qeni i qytetarëve.
Ai kthehet në një biznes.
“Falimentimi” nuk duket rastësi. Është strategji. Një strategji ku rezistenca është dobësuar me kujdes: një popull i varfër, i lodhur, i plakur dhe i shpërndarë në emigracion nuk proteston, nuk kundërshton, nuk ndalon dot asgjë.
Dhe ndërkohë, projektet vazhdojnë. Koncesionet shtohen. Bregdeti tjetërsohet. Pasuritë zhduken nga duart e shqiptarëve.
Në terren po ndodh një tjetër proces i heshtur: zëvendësimi i kapitalit. Shqiptarët humbasin fuqinë blerëse, ndërsa tokat dhe pronat kalojnë në duar të tjera – oligarki vendase dhe kapital i huaj. Shqipëria nuk po zhvillohet, po zhvishet.
Më e rënda? Heshtja.
Llogaridhënia ka rënë. Kontrolli mbi pushtetin është zbehur. Pa një shtresë të mesme të fortë dhe pa të rinj që sfidojnë sistemin, pushteti rrezikon të bëhet i përhershëm. Demokracia mbetet në letër.
Ndërkohë, rreziku është i qartë: Shqipëria po kthehet në një territor që prodhon për të tjerët. Shqiptarët rrezikojnë të mbeten roje, shërbëtorë apo punëtorë sezonalë në vendin e tyre.
Edhe fjala “Atdhe” po humbet peshë. Nga një realitet fizik, po kthehet në një kujtim emocional. Një këngë. Një nostalgji.
Sepse toka – ajo tokë që dikur quhej e jona – po shitet çdo ditë.
Çfarë ka mbetur sot e paprekshme?
Asgjë.
Gjithçka është në shitje. Gjithçka mund të merret. Gjithçka mund të justifikohet në emër të “ligjit”.
Dhe në fund, askush nuk është i paprekshëm.
Ata që sot heshtin, që përfitojnë apo që mbështesin padrejtësinë, nesër mund të jenë të radhës. Sepse një sistem që funksionon mbi grabitje dhe padrejtësi nuk kursen askënd.
Pyetja është e thjeshtë, por e rëndë:
Sa do të zgjasë kjo… dhe kush do të mbetet në fund?
