Nga Alison Durkee, Forbes/ Shqetësimet e vazhdueshme mjedisore mbi planet për zhvillimin e resortit të Jared Kushner në Shqipëri mund të cenojnë përpjekjet e vendit ballkanik për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Kjo, pasi zyrtarët e Komisionit Evropian në Bruksel konfirmuan të martën se e kanë paralajmëruar qeverinë shqiptare se projekti mund të bierë ndesh me rregullat mjedisore të BE-së.
Kushner dhe fondi i tij privat i kapitaleve “Affinity Partners”, së bashku me gruan e tij Ivanka Trump, po negociojnë me qeverinë shqiptare për të ndërtuar resorte luksoze në ishullin e Sazanit dhe në një zonë tjetër të veçantë në bregdetin shqiptar.
Projekti ka shkaktuar shqetësime dhe protesta të gjera mjedisore, duke pasur parasysh kërcënimet e mundshme që resortet mund të shkaktojnë për jetën e egër lokale dhe rajonet e mbrojtura, gjë që ka tërhequr vëmendjen e Komisionit Evropian, ndërsa Shqipëria përpiqet të sigurojë anëtarësimin në BE.
Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, konfirmoi në një konferencë për shtyp të martën se zyrtarët paralajmëruan qeverinë shqiptare se projekti mund të binte ndesh me standardet mjedisore që çdo vend që kërkon të bashkohet me BE-në duhet të përmbushë.
Komisioni Evropian ka vënë në dukje posaçërisht ndryshimet që Shqipëria bëri në vitin 2024 për ta bërë më të lehtë zhvillimin e turizmit në tokën e mbrojtur mjedisore – gjë që ndihmoi në mundësimin e ndërtimit të Kushner – dhe Mercier tha se Shqipëria duhet të përputhet me rregullat e BE-së, siç është direktiva për të mbrojtur zogjtë dhe zonat e jetës së egër.
Mercier pretendoi se ministri shqiptar i mjedisit ka pezulluar ndërtimin ndërsa po kryhet një vlerësim i ndikimit në mjedis, por qeveria shqiptare e ka kundërshtuar këtë deklaratë, duke i thënë “Politico” të dielën se ndërtimi nuk mund të pezullohet, sepse ende nuk është miratuar asnjë plan përfundimtar dhe kështu ndërtimi ende nuk ka filluar.
Kryeministri shqiptar Edi Rama është zotuar gjithashtu të ecë përpara me projektin pavarësisht shqetësimeve të Komisionit Evropian, duke i thënë Reuters të hënën: “Do të jetë një projekt i bukur dhe ne do ta bëjmë atë dhe do të jemi krenarë që kontribuojmë në Evropë.”
“Më lejoni të theksoj se Shqipëria duhet të përmbahet nga veprimet që mund të dëmtojnë përmbushjen e kritereve të mbylljes së kapitujve, dhe ne presim që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë,” – u tha Mercier gazetarëve të martën, duke iu referuar kriterit që Shqipëria duhet të arrijë për të përmbushur standardet mjedisore të BE-së dhe për të përfunduar negociatat.
Rama minimizoi shqetësimet mjedisore të Komisionit Evropian për Reuters të hënën, duke pretenduar se zhvillimi i resortit do të ishte në përputhje me rregulloret mjedisore dhe duke u zotuar për një vlerësim të plotë të ndikimit në mjedis.
“Ne jemi shumë krenarë për atë që kemi bërë për jetën e egër në Shqipëri,” – tha Rama. “Komisioni Evropian nuk ka arsye të dyshojë se firma jonë do të mbrojë çdo gjë që duhet të mbrohet kur bëhet fjalë për jetën e egër dhe natyrën.”
Kryeministri ka qëndruar i vendosur përballë protestave kundër projektit të Kushner, të cilat po kërkojnë gjithnjë e më shumë dorëheqjen e Ramës. “Unë u votova për t’i bërë këto gjëra të ndodhin”, tha Rama të hënën në lidhje me ecjen përpara me projektin e zhvillimit. “Nuk jam votuar për t’u udhëhequr nga njerëz që kanë një ide të ndryshme se si të zhvillohet vendi”.
Projekti i Kushnerit është në faza shumë të hershme dhe mund të zgjasë deri në 10 vjet për t’u përfunduar, pasi projektit iu dha miratimi paraprak në dhjetor 2024 – menjëherë pas rizgjedhjes së Presidentit Donald Trump. Nëse protestat e prishin projektin, kjo do të pasojë projektin tjetër të planifikuar të Kushnerit në Ballkan, një pronë e markës “Trump” në Beograd, Serbi, që u anulua në vitin 2025, pasi zyrtarët qeveritarë u përballën me akuza për korrupsion të lidhura me miratimin e investimit. (Ata kanë mohuar shkeljet.)
Kur mund t’i bashkohet Shqipëria BE-së?
Shqipëria mund të përfundojë negociatat e saj me Brukselin deri në vitin 2027 dhe t’i bashkohet bllokut deri në vitin 2030, ka parashikuar Rama më parë.
Marrëveshja e planifikuar e Kushnerit për ishullin prej 1.4 miliardë dollarësh dhe marrëveshja e investimit bregdetar prej 4.7 miliardë dollarësh vijnë teksa dhëndri i presidentit ka qenë gjithnjë e më shumë në kontakt me qeveritë e huaja përmes fondit të tij Affinity, i cili u themelua pas mandatit të parë të Trump.
Marrëveshjet e tij të biznesit kanë ngritur shqetësime në lidhje me qeveritë që përpiqen të fitojnë favorin e administratës Trump, përfshirë në Shqipëri, ku afati kohor i miratimit të projektit të tij menjëherë pas zgjedhjeve ka ngritur dyshime.
Protestat kundër vendpushimeve luksoze të planifikuara të Kushnerit – për të cilat zhvilluesi i tha “The Guardian” se do të jenë një “produkt luksoz shumë i lartë” – janë shtuar në javët e fundit, ndërsa u shfaqën shenja ndërtimi në zonë dhe pasi videot u bënë virale që tregonin rojet e sigurisë private të ushtronin dhunë ndaj protestuesve. (Qeveria shqiptare i ka pezulluar këto firma dhe një roje është arrestuar.)
Përveç shqetësimeve të ngritura nga Komisioni Evropian, është hapur edhe një hetim antikorrupsion për projektin, gjithashtu bazuar në ndryshimet në ligjin e vitit 2024 që Komisioni i ka cilësuar si problematike. Nuk është e qartë se sa kohë mund të zgjasë ky hetim. ©Përshtati në shqip LAPSI.al
