EKONOMITOP-NEWSUncategorized

Ullinjtë presin duart që emigruan, Mallakastra po humbet traditën e saj. (Foto e video)

Mallakastra po braktis ullishtat, ullinjtë kalben në pemë: Emigrimi, mungesa e punëtorëve dhe çmimi i ulët i vajit fundosin fermerët

Dikur burim jetese për qindra familje, sot ullishtat e Mallakastrës po përballen me braktisjen. Ullinjtë presin të mblidhen, por duart që dikur kujdeseshin për to po mungojnë. Me të rinjtë në emigracion, kostot e larta të vjeljes dhe vajin e pashitur nga sezoni i kaluar, shumë fermerë po zgjedhin ta lënë prodhimin në pemë, pasi mbledhja e tij është kthyer në një kosto që nuk e përballojnë dot.

Në Mallakastër, sezoni i vjeljes së ullirit, që dikur ishte një nga periudhat më të rëndësishme të vitit për familjet e zonës, po kalon mes vështirësive të shumta. Në ullishtat e shtrira në kodrat e kësaj treve, pemët janë të ngarkuara me prodhim, por në shumë prej tyre nuk shihen më njerëzit që dikur mblidhnin ullinjtë nga mëngjesi deri në mbrëmje.

Pamjet e ullinjve që qëndrojnë ende në degë tregojnë më shumë sesa një sezon të vështirë bujqësor. Ato pasqyrojnë një realitet që po thellohet vit pas viti: largimin e fuqisë punëtore, plakjen e popullsisë rurale dhe vështirësinë për ta kthyer prodhimin në të ardhura për familjet fermere.

Një pjesë e konsiderueshme e ullinjve rrezikon të mbetet pa u vjelë, jo sepse fermerëve u mungon dëshira për të punuar tokën, por sepse llogaritë ekonomike nuk dalin më.

Emigrimi ka lënë ullishtat në duart e të moshuarve

Një nga arsyet kryesore të kësaj situate është emigrimi. Të rinjtë janë larguar drejt vendeve të ndryshme të Europës, duke lënë pas fshatra gjithnjë e më të boshatisur. Ata që dikur angazhoheshin në vjeljen e ullirit, sot punojnë në emigracion, ndërsa në vend kanë mbetur kryesisht prindërit dhe të moshuarit.

Këta të fundit përpiqen të mbajnë gjallë traditën familjare, por mundësitë fizike nuk u lejojnë të përballojnë të gjithë prodhimin. Shumë prej tyre mbledhin vetëm aq ullinj sa u nevojiten për konsum familjar, ndërsa pjesa tjetër mbetet në pemë.

Për familjet që prej brezash janë marrë me ullirin, kjo është një situatë e dhimbshme. Pemët që janë mbjellë dhe mirëmbajtur ndër vite vazhdojnë të japin prodhim, por mungojnë njerëzit që ta mbledhin atë.

Një ditë pune kushton 4 mijë lekë, fermerët nuk përballojnë dot shpenzimet

Edhe gjetja e punëtorëve është kthyer në një problem më vete. Ata që janë ende të disponueshëm për punë në ullishte kërkojnë rreth 4 mijë lekë të reja për një ditë pune, ndërsa në raste të tjera pagesa arrin deri në 30 euro për një kuintal ullinj të mbledhur.

Për fermerët, këto tarifa janë të larta, sidomos kur llogariten edhe shpenzimet e tjera që shoqërojnë prodhimin, nga mirëmbajtja e ullishtave deri te transporti dhe përpunimi.

Në kushtet kur çmimi i vajit të ullirit në treg mbetet i ulët, vjelja e prodhimit nuk garanton më fitim. Përkundrazi, në shumë raste fermerët rrezikojnë të shpenzojnë më shumë për mbledhjen dhe përpunimin sesa të ardhurat që mund të sigurojnë nga shitja e vajit.

Tonelata vaj të pashitur, prodhimi i ri nuk gjen treg

Një tjetër problem që rëndon mbi fermerët e Mallakastrës është sasia e madhe e vajit të mbetur stok nga sezoni i kaluar. Sipas tyre, tonelata vaj ulliri vijojnë të jenë të pashitura, ndërsa mungesa e një tregu të qëndrueshëm dhe çmimet e ulëta i kanë vënë në vështirësi ekonomike.

Kjo situatë krijon një paradoks për prodhuesit: nga njëra anë, ullishtat janë plot me fruta dhe premtojnë një tjetër sezon prodhimi, ndërsa nga ana tjetër, fermerët nuk kanë mundur të shesin as produktin e sezonit të mëparshëm.

Për pasojë, shumë prej tyre hezitojnë të investojnë sërish në vjelje. Pa një çmim që mbulon kostot dhe pa siguri për shitjen, prodhimi i ri shihet gjithnjë e më shumë si një barrë ekonomike.

Fermerët ngrenë gjithashtu shqetësimin për mungesën e subvencioneve dhe mbështetjes konkrete për bujqësinë. Sipas tyre, pa ndihmë për kostot e prodhimit dhe pa politika që garantojnë një treg më të qëndrueshëm, mbajtja gjallë e ullishtave po bëhet gjithnjë e më e vështirë.

Nga pasuri familjare në pemë të braktisura

Dikur, vjelja e ullirit ishte një punë që bashkonte familjet. Në ullishte angazhoheshin të gjithë, të rinj e të moshuar, ndërsa prodhimi përbënte një burim të rëndësishëm të ardhurash për ekonominë familjare.

Sot, ky realitet po ndryshon. Ullishtat që dikur ishin burim jetese po rrezikojnë të kthehen në toka të lëna pas dore. Kur mungojnë punëtorët, kur prodhimi nuk shitet dhe kur shpenzimet tejkalojnë të ardhurat, fermeri detyrohet të heqë dorë edhe nga një aktivitet që e ka trashëguar brez pas brezi.

Pamjet e ullinjve të pambledhur në pemë janë një sinjal alarmi për të ardhmen e bujqësisë në Mallakastër. Pas tyre qëndron jo vetëm vështirësia e këtij sezoni, por edhe një problem më i madh social dhe ekonomik: boshatisja e fshatrave dhe humbja graduale e traditës së punimit të tokës.

Nëse emigrimi, mungesa e fuqisë punëtore, kostot e larta dhe mungesa e mbështetjes do të vijojnë, rreziku është që shumë ullishte të braktisen përfundimisht.

Mallakastra nuk po përballet thjesht me një sezon të dobët të ullirit. Ajo po sheh të venitet një traditë e tërë bujqësore. Pemët vazhdojnë të japin fryte, por gjithnjë e më pak njerëz kanë mundësi dhe arsye ekonomike për t’i mbledhur. Në një kohë kur ullinjtë janë ende në degë, shqetësimi më i madh është se kush do të mbetet nesër për t’u kujdesur për ullishtat e Mallakastrës. /ALB365/ Xhemil Beharaj

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button