Periudha e festave duhet të jetë e gëzueshme, por për shumë prej nesh vjen me një përzierje të rëndë përgjegjësish dhe presioni social për të marrë pjesë në festa dhe ngjarje që nuk i dëshirojmë.
Të pranosh diçka që nuk dëshiron është një ndjesi që të gjithë e kemi përjetuar. Ajo mund të shfaqet edhe fizikisht, si stomak i tendosur, gojë e thatë apo rritje e rrahjeve të zemrës.
Doktorët Xand dhe Chris van Tulleken, prezantues të podcast-it të BBC-së “What’s Up Docs”, thonë se edhe ata janë ndikuar nga kjo ndjesi.
“Na dridhet zëri. Është shumë e vështirë të thuash: ‘nuk dua ta bëj këtë gjë që po më kërkon. Nuk dua të shkoj aty ku të gjithë presin që unë të shkoj’”, thotë Dr Xand.
Por të ndihesh më komod duke thënë “jo” mund të jetë hapi i parë për të marrë më shumë kontroll mbi jetën tuaj.
“Qoftë 8 vjeç apo 80, të thuash jo dhe të mbrosh atë që beson është shumë e rëndësishme për shëndetin mendor”, shton Dr Xand.
Shkencëtarja e sjelljes Dr Sunita Sah sugjeron tre mënyra për të përmirësuar këtë aftësi:
•Kuptoni që është në rregull të thoni jo
Të thuash jo mund të duket e parehatshme. Shumë prej nesh janë rritur duke bërë atë që u është thënë, dhe si të rritur kemi vështirësi të shkojmë kundër kësaj.
“Ne e shohim bindjen si të mirë dhe mosbindjen si të keqe”, thotë Dr Sah. “Fëmijët mësojnë shumë për bindjen, por duhet të mësojnë edhe për mosbindjen”.
Ndryshimi i mënyrës si e shikojmë “jo”-në është kyç. Ta shohim si një akt pozitiv në vend të një negativi mund të ndihmojë në marrjen e kontrollit mbi vendimet.
•Kërkoni më shumë kohë
Nëse nuk duhet të përgjigjeni menjëherë, kërkoni kohë. Shprehje si “Më lejo të mendoj për këtë” ose “Kjo është shumë interesante, më lejo të kthehem tek ti” mund të jenë shumë efektive për të vlerësuar nëse me të vërtetë doni ta bëni atë gjë.
Të krijoni pak hapësirë fizike ose psikologjike midis jush dhe personit që kërkon diçka mund t’ju ndihmojë të merrni një vendim të informuar.
•Praktikojeni me të afërmit
Nëse ju duket e vështirë të thoni jo, praktikimi në situata të vogla mund të ndihmojë. Ftesa te shtëpia e një fqinjit, huazimi i një sendi ose të ndaloni për të folur me një shitës janë mundësi perfekte për të ushtruar.
“Nuk është një akt madhështor rebelimi, por është një veprim i rëndësishëm për të mbrojtur veten”, thotë Dr Xand.
Duke ushtruar në këto situata të vogla, mund të bëheni më të sigurt për të thënë jo në situata më të rëndësishme, kur pranimi i diçkaje do të shkelte vlera të rëndësishme për ju.
