“Nafta bruro pushton Vjosën” – Ndotja e përsëritur që rrezikon lumin e fundit të egër në Evropë.

Nafta bruto e kompanisë Albpetrol ndot Vjosën/ Banorët e Selishtës: Po na thahen ullimjtë, po na ngordhin shpezët.

Ndotja nga nafta bruto vijon të kërcënojë seriozisht Lumi Vjosa, një nga lumenjtë e fundit të egër në Evropë, duke ngritur alarmin për pasoja të rënda mjedisore dhe ekonomike për komunitetet që jetojnë përgjatë tij.

Një vëzhgim në terren në fshatin Selishtë, pranë Vjosës, konfirmon shqetësimet e banorëve: prej të paktën tre ditësh, rrjedhje të konsiderueshme nafte bruto, që dyshohet se vijnë nga zona naftëmbajtëse e Drenova, kanë përshkuar përrenjtë në Gorishovë, duke kaluar nëpër tokat bujqësore dhe duke përfunduar në shtratin e lumit.

Banorët e zonës e përshkruajnë situatën si alarmante dhe të përsëritur. Sipas tyre, ndotje të tilla nuk janë rastësi sporadike, por një problem kronik që rikthehet çdo vit, shpesh në heshtje dhe pa ndërhyrje efektive nga institucionet. Ata pretendojnë se rrjedhjet ndodhin si pasojë e amortizimit të infrastrukturës së nxjerrjes dhe transportit të naftës, si dhe mungesës së kontrollit rigoroz.

“Ky fenomen ndodh vazhdimisht, por një ose dy herë në vit përmasat bëhen të mëdha dhe dëmi është i pallogaritshëm,” shprehet një banor i zonës, duke shtuar se askush nuk mban përgjegjësi konkrete.

Dëmet nuk janë vetëm mjedisore, por edhe ekonomike. Një tjetër banor rrëfen se ka humbur dhjetë krerë shpendë pasi ato kanë hyrë në një kanal të ndotur me naftë. “Patat dhe rosat e vogla hynë në kanal dhe nuk dolën më gjallë. U helmuan nga nafta,” tregon ai, duke ngritur shqetësimin për rrezikun që i kanoset edhe bagëtive dhe kulturave bujqësore.

Sipas dëshmive të mbledhura në terren, ndotja ka prekur drejtpërdrejt tokat bujqësore, duke dëmtuar të mbjellat, frutikulturën, vreshtat dhe ullishtet—burimi kryesor i të ardhurave për shumë familje. Prania e naftës në kanale ujitëse dhe në tokë rrezikon jo vetëm prodhimin aktual, por edhe pjellorinë afatgjatë të tokës.

Një element tjetër që shton dyshimet është fakti se, sipas banorëve, një ditë më parë në zonë janë parë punonjës të Albpetrol, të cilët kanë kryer inspektime përgjatë kanalit deri në pikën e derdhjes në Vjosë. Megjithatë, deri më tani nuk ka një reagim zyrtar mbi shkaqet e rrjedhjes apo masat e marra për ndalimin e saj.

Kjo mungesë transparence dhe reagimi ka shtuar akuzat e banorëve për indiferencë institucionale. Ata kërkojnë hetim të plotë për burimin e ndotjes, përgjegjësi konkrete për dëmet e shkaktuara dhe masa emergjente për të parandaluar përsëritjen e situatës.

Ekspertët e mjedisit paralajmërojnë se ndotja me hidrokarbure në lumenj si Vjosa mund të ketë pasoja afatgjata në ekosistem, duke dëmtuar biodiversitetin unik që ky lumë mbart. Duke qenë një zonë me rëndësi të veçantë natyrore, çdo ndërhyrje apo ndotje e pakontrolluar mund të cenojë statusin dhe vlerat e saj ekologjike.

Në mungesë të një reagimi të shpejtë dhe efektiv, rreziku mbetet i lartë që ndotja të përhapet më tej përgjatë rrjedhës së lumit, duke prekur zona të tjera dhe duke thelluar krizën mjedisore.

Banorët e Selishtë dhe zonave përreth kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme, transparencë dhe përgjegjësi—para se dëmi të bëhet i pakthyeshëm për Lumi Vjosa dhe jetesën e tyre./Alb365