Nga heshtja e çensurës te zëri i lirisë: “JU FLET KUKËSI”, në 100.4 FM – Një zë që s’u shua kurrë”!!

Nga Anila Abdyl Shehu (gazetare)

Shqipëria trashëgoi nga periudha komuniste një sistem mediatik të centralizuar dhe të kontrolluar rreptësisht nga parti-shteti. Për dekada me radhë, media funksionoi si instrument propagande, ndërsa liria e shprehjes dhe pluralizmi i mendimit ishin të kufizuara. Pas vitit 1990, me rënien e regjimit komunist, vendi hyri në një periudhë të thellë tranzicioni, ku edhe peizazhi mediatik nisi të transformohej rrënjësisht.

Sot, Shqipëria numëron një numër të madh mediash të shkruara, televizive dhe online. Megjithatë, shumëllojshmëria nuk ka sjellë domosdoshmërisht cilësi të lartë profesionale. Sipas studiuesve të fushës, ndër ta edhe Vokshi (2021), shtypi shqiptar mbetet pas krahasuar me shumicën e vendeve evropiane, veçanërisht për shkak të tirazhit të ulët, rënies së numrit të lexuesve dhe vështirësive të mëdha financiare.

Një tjetër problem i theksuar është mungesa e standardeve të qëndrueshme profesionale dhe e formimit të plotë gazetaresk. Polarizimi politik dhe ndikimi i interesave ekonomike kanë krijuar një mjedis ku shpeshherë media shihet si e lidhur me aktorë të caktuar politikë apo biznesi. Në këtë kontekst, Shqipëria konsiderohet më e afërt me modelin mediatik “Mesdhetar” ose “Pluralist i Polarizuar”, i cili karakterizon vende si Italia, Spanja, Greqia, Portugalia dhe Franca. Ky model shquhet për lidhje të forta mes medias dhe politikës, profesionalizëm të kufizuar dhe ndërhyrje të shpeshta në pavarësinë editoriale.

Rasti i Kukësit: Një histori lokale me peshë kombëtare

Brenda këtij realiteti kombëtar, media në Kukës përbën një rast domethënës për të kuptuar zhvillimet dhe sfidat në nivel lokal. Historia e saj nis më 16 tetor 1959, kur u transmetua për herë të parë Radio Kukësi. Me vetëm katër altoparlantë dhe me siglën e njohur “Ju flet Radio Kukësi”, ky medium u kthye shpejt në një zë të rëndësishëm për komunitetin, duke sjellë informacion, kulturë dhe argëtim për banorët e zonës.

Gjatë dekadave, Radio Kukësi mbeti një pikë referimi për qytetarët, duke ndikuar në formimin e opinionit publik dhe në ruajtjen e identitetit lokal e kombëtar. Sipas studiuesit Londo (2021), media lokale ka luajtur një rol të rëndësishëm në konsolidimin e hapësirës publike dhe në afrimin e komunitetit me zhvillimet kombëtare.

Një moment tjetër historik për median e Kukësit ishte 18 tetori 2019, kur RTSH Kukësi zgjeroi praninë e saj me hapjen e ekraneve të reja. Ky hap shënoi një përpjekje për modernizim dhe përshtatje me teknologjinë bashkëkohore, duke synuar një komunikim më të drejtpërdrejtë dhe më cilësor me audiencën.

Sfida dhe perspektiva

Megjithëse janë bërë hapa të rëndësishëm përpara, sistemi mediatik në Shqipëri – si në nivel kombëtar ashtu edhe lokal – vijon të përballet me sfida serioze. Tregu i vogël, presionet politike, mungesa e burimeve financiare dhe nevoja për trajnime më të avancuara profesionale mbeten pengesa për zhvillimin e një mediaje plotësisht të pavarur dhe të qëndrueshme.

Rasti i Kukësit dëshmon se media lokale ka një rol të pazëvendësueshëm në jetën publike. Ajo jo vetëm informon, por edhe ndërton identitet, forcon lidhjet komunitare dhe kontribuon në demokracinë vendore. E ardhmja e saj do të varet nga aftësia për t’u përshtatur me ndryshimet teknologjike, për të ruajtur pavarësinë editoriale dhe për të rritur besimin e publikut.