Dikur qindra banorë, sot rrugë të heshtura: Siqeca e Patosit po boshatiset (foto e video)

Patos – Shkolla u mbyll, shtëpitë mbetën bosh dhe të rinjtë morën rrugën e qytetit e të emigracionit. Në Siqecë kanë mbetur kujtimet, të moshuarit dhe pak familje që ende i rezistojnë largimit

SIQECA – PATOS

Ka fshatra që nuk boshatisen brenda një dite. Ata zbrazen ngadalë, vit pas viti, derisa një ditë rrugët bëhen të heshtura, shkolla mbyll dyert dhe shtëpitë mbeten me dritare të mbyllura.

E tillë është sot Siqeca e Bashkisë Patos.

Dikur, ky fshat kishte qindra banorë. Kishte fëmijë që shkonin në shkollë, çerdhe, dyqane, njerëz që mblidheshin në mëngjes, zëra fëmijësh dhe një jetë komunitare që e mbante fshatin të gjallë.

Sot, shumë prej atyre njerëzve nuk janë më këtu.

Të rinjtë janë larguar drejt qyteteve, ndërsa një pjesë kanë marrë rrugën e emigracionit. Pas tyre kanë mbetur shtëpi të mbyllura, godina të vjetra, rrugë ku lëvizin gjithnjë e më pak njerëz dhe një shkollë që nuk dëgjon më zërat e nxënësve.

Pamjet nga Siqeca tregojnë një realitet që banorët e përjetojnë çdo ditë. Disa prej shtëpive janë mbyllur prej vitesh. Disa të tjera mbahen ende në këmbë, por banorët e tyre janë larguar.

Në rrugët e fshatit hasen më shumë gjurmë të një jete të dikurshme sesa shenja të një komuniteti që po rritet.
Mes kësaj heshtjeje, ende ka familje që jetojnë këtu.

Disa prej banorëve vazhdojnë të merren me blegtori dhe bujqësi, duke mbajtur bagëtitë dhe duke u përpjekur të sigurojnë jeesën me atë që u ka mbetur.

Por edhe për ata që kanë zgjedhur të qëndrojnë, jeta nuk është e lehtë.
Mungesa e punës dhe mundësive ekonomike ka qenë një nga arsyet kryesore që ka shtyrë shumë familje të largohen.

“Dikur klasat ishin plot…”

Osman Kukaj, ish-mësues i fshatit, e ka parë nga afër ndryshimin e Siqecës.

Ai kujton kohën kur shkolla ishte e mbushur me nxënës dhe fëmijët i jepnin jetë gjithë zonës.
Sot, e njëjta shkollë që dikur priste çdo mëngjes nxënësit, është e mbyllur.

Shkolla është ndoshta një nga dëshmitë më të forta të shpopullimit.

Kur nuk ka më fëmijë, nuk ka më klasa. Dhe kur nuk ka më klasa, një pjesë e jetës së fshatit duket sikur ndalet.

Ai tregonë se ka shumë vite që në fshat nuk janë bërë dasma, të rinjtë kan ikur, kthehen një herë në vit për të parë prindërit që kan lën pas.

Ata që ende nuk duan të largohen

Por Siqeca nuk është vetëm histori largimesh.
Është edhe histori e atyre që kanë zgjedhur të qëndrojnë.

Mes tyre është Nadire Caushaj.
Prej 12 vitesh ajo lëviz me karrocë me rrota. Fëmijët e saj janë shpërndarë, por ajo ende jeton në vendin ku ka kaluar pjesën më të madhe të jetës.

Pavarësisht vështirësive, Nadire nuk dëshiron ta braktisë Siqecën.
Për të, ky nuk është thjesht një fshat.

Është vendi ku ka shtëpinë, kujtimet dhe jetën e saj.

Fjalët e banorëve marrin një tjetër kuptim kur shoqërohen me pamjet e fshatit.

Pas çdo dere të mbyllur mund të ketë një histori. Pas çdo shtëpie të braktisur mund të ketë një familje që dikur ka jetuar aty. Dhe pas shkollës së heshtur janë qindra fëmijë që dikur kanë kaluar nëpër ato dyer.

Një fshat mes kujtimeve dhe frikës nga zhdukja

Sot, Siqeca duket e ndarë mes së shkuarës dhe së tashmes.

Nga njëra anë janë kujtimet e banorëve për një fshat të gjallë, me njerëz, fëmijë dhe aktivitete.
Nga ana tjetër janë rrugët e qeta, shtëpitë e mbyllura, godina që kanë nevojë për mirëmbajtje dhe një brez i ri që po ndërton jetën larg.

Ata që kanë mbetur vazhdojnë jetën mes punëve të përditshme, bujqësisë dhe blegtorisë. Por pyetja që lind natyrshëm është: çfarë do të ndodhë me këtë fshat nëse largimi vazhdon?

Sepse shpopullimi nuk është vetëm një statistikë.
Është një shkollë që mbyll dyert.
Është një dyqan që nuk hapet më në mëngjes.
Është një shtëpi që pret prej vitesh banorët e saj.
Është një rrugë ku dikur luanin fëmijët dhe sot kalojnë vetëm pak banorë.

Dhe është një brez të moshuarish që përpiqen të mbajnë gjallë një vend që dikur ishte plot jetë.

Siqeca nuk është boshatisur ende. Por pamjet dhe dëshmitë e banorëve tregojnë se fshati ka ndryshuar shumë. Dhe ata që kanë mbetur kanë një dëshirë të thjeshtë: të mos bëhen brezi i fundit që jeton këtu./ALB366/ Xhemil Beharaj