Supat janë një zgjedhje e zakonshme ushqimi, nga menutë e përditshme të familjeve deri te restorantet më elegante, e sidomos gjatë sezonit të ftohtë ato përdoren shpesh si pjatë e parë.
Origjina e fjalës
Fjala “supë” vjen nga frëngjishtja “soup”, e cila rrjedh nga latinishtja “suppa”, që do të thotë “bukë e zhytur në lëng”. Historikisht, supat datojnë që në rreth vitin 6000 p.e.s. dhe shfaqen në receta që prej shekullit të 18-të.
Çfarë përmbajnë supet dhe sa janë kaloritë?
Në përgjithësi supat mund të jenë shumë të shëndetshme, por vlera ushqyese varet nga përbërësit dhe mënyra e përgatitjes. Supat me perime mund të kenë rreth 200–250 kalori për porcion, ndërsa supat me mish ose me çokollatë (si supa frënge me djathë) mund të arrijnë 700–800 kalori.
Si ndihmojnë në ndjenjën e ngopjes
Supat kanë përqindje të lartë uji (rreth 60–70%), dhe kjo bën që të ndihesh i ngopur më shpejt. Studimet tregojnë se një supë me perime si pjatë e parë mund të të bëjë të hash rreth 20% më pak ushqim më vonë.
Fibrat, vitaminat dhe mineralet
Përbërësit si domate, karrota, selino, brokoli, kërpudha, etj. i bëjnë supat të pasura me fibrat ushqimore, vitaminë C, vitamina B, mineralet dhe antioksidantët, të rëndësishëm për sistemin tretës dhe shëndetin e përgjithshëm. Supat janë një mënyrë e mirë për të futur perime në dietë edhe për ata që nuk pëlqejnë sallatat.
Proteinë e dobishme
Përveç supave me perime, llojet e tjera si supë me mish, me pulë ose me peshk përmbajnë proteinë me vlerë të lartë biologjike, e cila është e rëndësishme për funksionimin e organizmit.
Kur nuk janë të shëndetshme
Supat mund të humbasin vlerat e tyre nëse përmbajnë shumë kripë, sidomos ato të gatshme të konservuara, të cilat shpesh janë edhe të pasura me yndyra të dëmshme e kolesterol. Supat me krem ose djathë janë gjithashtu më të larta në kalori, yndyra të ngopura dhe kripë.
Këshilla shtesë:
Prefero supat e bëra në shtëpi me përbërës të freskët.
Përdor vaj ulliri në vend të yndyrave të rënda dhe kontrollo sasinë e kripës.
Shto shumë perime dhe erëza natyrale për më shumë shije dhe antioksidantë.
Konsidero supat me peshk ose me perime si opsione më të lehta e të shëndetshme.
