Investigimi/ Emrat VIP dhe si funksionon mafia shqiptare në Amerikën Latine

Rrjeti prestigjioz investigativ Insight Crime ka bërë një përmbledhje të asaj që po ndodh me bashkëpunimin e krimit shqiptar dhe atij ballkanik me kartelet e Amerikës Latine.

Nga “InsightCrime”/ Arrestimi i fundit i trafikantit të dyshuar të drogës nga Shqipëria, Ervin Mata, në Brazil është shembulli më i fundit se si ofruesit e shërbimeve kriminale me origjinë nga Ballkani veprojnë në Amerikën Latine. 

Mata, i cili u arrestua më 26 prill pranë São Paulo, akuzohet se ka shërbyer si urë lidhëse midis furnizuesve të Amerikës së Jugut dhe blerësve evropianë, në favor të një organizate kriminale ballkanike që mbikëqyrte dërgesat e kokainës nga Brazili në Evropë nëpërmjet porteve në vende si Spanja dhe Gjermania.

Mata është pjesë e një linje të gjatë trafikantësh nga Ballkani që janë arrestuar ose vrarë në Amerikën Latine. Këta aktorë kriminalë – që vijnë nga vende si Shqipëria, Serbia dhe Mali i Zi me një histori mafiesh të fuqishme – janë bërë aktorë kyç në trafikimin e kokainës dhe skemat e pastrimit të parave në rajon.

Në vend që të ndërtojnë fortesa territoriale si grupet tradicionale të krimit në Amerikën Latine, kriminelët ballkanas janë integruar përgjatë një zinxhiri furnizimi me kokainë gjithnjë e më të fragmentuar, duke menaxhuar rrugët, logjistikën dhe marrëdhëniet e nevojshme për të lëvizur kokainën nga impiantet e prodhimit në Ande në tregjet e konsumit në lulëzim në Evropë.

Më poshtë do të shpjegojmë rolet kryesore të luajtura nga aktorët kriminalë të Ballkanit në rajon.

Emisarët

Grupet kriminale me origjinë nga Ballkani janë bërë “portierë” kryesorë të tregut evropian në rritje të kokainës. Ato shpërndajnë kokainë në qytete anembanë kontinentit, duke furnizuar organizatat kriminale lokale dhe blerësit me shumicë. 

Rrjetet kriminale ballkanike zakonisht janë të decentralizuara, të bazuara në besnikëri familjare dhe aleanca biznesi në vend të anëtarësimit në një grup të caktuar kriminal, lehtësisht të identifikueshëm. Për të negociuar marrëveshje, ata dërgojnë individë në vende prodhuese dhe eksportuese droge si Kolumbia, Ekuadori dhe Brazili, ku negociojnë marrëveshje me prodhuesit dhe bashkëpunojnë me grupet lokale që lëvizin dhe ruajnë drogën. 

Kështu, të dërguarit i largojnë ndërmjetësit vendas, duke rritur fitimet për organizatën e tyre. Mata, për të cilin autoritetet shqiptare besojnë se është i lidhur me një organizatë kriminale ballkanike, duket se ka qenë një nga këto figura.

Por ka edhe të tjerë. Njëri ishte Dritan Rexhepi, një kriminel shqiptar, karriera e gjatë e të cilit përfshinte arratisje nga burgjet në Itali dhe Belgjikë. Ai ishte një emisar i profilit të lartë për “Kompania Bello”, një rrjet shqiptar i përbërë nga 14 familje kriminale. Rexhepi u arrestua në Ekuador së bashku me një ngarkesë kokaine në vitin 2014, por ai vazhdoi të koordinonte ngarkesat me grupet kriminale kolumbiane dhe ekuadoriane nga pas hekurave deri në lirimin e tij në vitin 2021. 

Rexhepi u arrestua më vonë në Turqi në vitin 2023 dhe aktualisht po përballet me gjyqin në Shqipëri. Teksa Europol pretendoi se e kishte shpërbërë plotësisht “Kompania Bello” në vitin 2020, disa ish-anëtarë vazhdojnë të jenë lojtarë të rëndësishëm në tregtinë e kokainës në Amerikën Latine. 

Në një shembull tjetër, “Klani Farruku”, një organizatë kriminale familjare shqiptare, koordinoi dërgesat e kokainës midis Ekuadorit dhe Spanjës. Ata dyshohet se dërguan emisarë në Ekuador për t’u koordinuar me grupet ekuadoriane për të eksportuar kokainë. Një nga këta emisarë, Ergys Dashi, u vra në qytetin portual të Guayaquil në shkurt 2022, vetëm disa ditë pasi autoritetet spanjolle sekuestruan 2 tonë kokainë në Cádiz që më vonë u lidh me “Klanin Farruku”.

Specialistë të Pavarur të Trafikimit

Në raste të tjera, kriminelët ballkanas në Amerikën Latine veprojnë në mënyrë të pavarur dhe oportuniste, duke shfrytëzuar aftësitë e biznesit dhe lidhjet personale me prodhuesit, rrjetet lokale dhe blerësit me shumicë në Evropë, në vend që të punojnë me urdhër të një grupi specifik me bazë në Evropë. 

Dritan Gjika, një shqiptar që u zhvendos në Ekuador dhe më vonë u bë shtetas ekuadorian, ishte një trafikant i tillë i pavarur me ndikim. Gjika nuk kishte lidhje të provuara me ndonjë grup të krimit të organizuar në Ballkan. Në vend të kësaj, ai dyshohet se formoi aleanca direkt me prodhuesit kolumbianë dhe u lidh me grupet ekuadoriane që lëviznin, ruanin dhe kontaminonin kontejnerët e transportit me kokainë në Guayaquil. 

Si mbulesë për aktivitetet e tij të trafikimit, Gjika dyshohet se krijoi një rrjet kompanish të ligjshme eksporti që dërgonin produkte si banane – një nga eksportet kryesore të Ekuadorit – në portet evropiane.

Sipas mesazheve të shkruara që ka parë “Projekti i Raportimit të Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit”, Gjika u kap në qershor 2025 në Abu Dhabi dhe pret ekstradimin në Ekuador, ku kërkohet për akuza për krim të organizuar dhe korrupsion.

Gjika nuk ishte i vetmi shqiptar në Ekuador që gjeti hapësirë ​​në tregtinë e kokainës si aktor i pavarur. Adriatik Tresa dhe Arber Çekaj përdorën të dy modele të ngjashme me Gjikën, duke krijuar bizneset e tyre të eksportit në Ekuador që shërbyen si mbulesë për trafikimin e kokainës.

Të dy dyshohet se fshihnin kokainë në dërgesat e bananeve me destinacion Evropën. Tresa u qëllua për vdekje në një periferi të Guayaquil në vitin 2020 ndërsa Çekaj u arrestua në Gjermani në vitin 2018.

Ekspertë të Krimit Financiar

Qofshin të lidhur me një grup apo të pavarur, shumë aktorë kriminalë ballkanas në Amerikën Latine janë specializuar në pastrimin e parave nga operacionet e tyre të trafikimit të drogës ose nga puna e tyre për grupe lokale ose evropiane.

Gjika, trafikanti i pavarur shqiptar, përdori shumë kompani të tij fasadë për të pastruar mbi 31 milionë dollarë përmes sistemit financiar të Ekuadorit midis viteve 2015 dhe 2024, sipas prokurorëve. 

Në nëntor 2025, Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara vendosi sanksione ndaj 27 individëve dhe subjekteve të lidhura me një skemë pastrimi parash me bazë në Meksikë të drejtuar nga familja Hysa, një familje kriminale shqiptare. Autoritetet amerikane pretendojnë se rrjeti – që vepron me Kartelin Sinaloa – pastron paratë e drogës përmes kazinove dhe restoranteve luksoze në Sinaloa, Sonora dhe shtete të tjera meksikane.

Pastrimi i parave ishte gjithashtu një aktivitet kriminal kyç i shtetasit serb Jezdimir Srdan, i cili, pasi siguroi një lirim të parakohshëm kontrovers nga burgu në Ekuador për akuzat e trafikimit të drogës në vitin 2018, u rikap në vitin 2024 dhe u dënua me 10 vjet burg për pastrim parash. ©Përshtati në shqip LAPSI.al